طرح امر به معروف و نهي از منكر

 

باسمه تعالي

هيأت رئيسه محترم مجلس شوراي اسلامي

        احتراماً با استناد به ماده (140) آيين‌نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي، بدينوسيله تقاضاي رسيدگي به طرح «امر به معروف و نهي از منكر» معوقه از مجلس هشتم را كه نسخه‌اي از آن به پيوست مي‌باشد، داريم.

        باتوجه به لزوم رسيدگي به طرح ياد شده، مستدعي است دستور فرماييد طبق آيين‌نامه به كميسيون يا كميسيونهاي مربوطه ارجاع شده و مورد رسيدگي قرار گيرد.

فرهنگي- فيروزي- صادقي- آريايي‌نژاد- فولادگر- دهقان- كامران- جهانگيرزاده- دواتگري- انصاري- جليلي- سعيدي- مظفر- افخمي- سلطاني‌صبور- نعيمي‌رز- قادري- مقتداي‌خوراسگاني- سبحاني‌نيا- دستغيب- ثروتي- آرامي- سبحاني‌فر- ميرمرادزهي- محجوب- جليل‌جعفري- حسيني‌صدر- حقيقت‌پور- آشتياني- فتحي‌پور- اميرآبادي‌فراهاني- پيرمؤذن- حسين اميري- موسوي‌لارگاني- حسن‌نژاد
و دو امضاي ناخوانا

          مقدمه:

          از آنجا كه جهت كمال و تعالي انسانها در رشد و بالندگي و افزايش كارآمدي نظام، ضرورت انجام فريضه الهي امر به معروف و نهي از منكر غير قابل انكار بوده و از طرفي اصل مترقي هشتم قانون اساسي در اين زمينه، شرائط، حدود و كيفيت آنرا منوط به تصويب قانون نموده است، طرح ذيل با قيد يك فوريت تقديم مجلس شوراي اسلامي ميگردد:

طرح امر به معروف و نهي از منكر

 

فصل اول- تعاريف و كليات

ماده 1- در اين قانون اصطلاحات زير در معاني مشروح ذيل به كار مي‌رود:

الف) معروف و منكر: هرگونه فعل و يا ترك فعلي كه در شرع مقدس و قوانين و مقررات مورد امر قرار گرفته و يا منع شده باشد.

تبصره- در موارد اختلاف در احكام شرعي نظر ولي امر مسلمين ملاك عمل خواهد بود.

ب ) امر به معروف  و نهي از منكر : فراخواندن ديگران به خوبي و نهي آنها از منكر از طريق تبليغ، ارشاد و يا عمل به خير و ترك منكر

ج ) دولت: تمامياجزاء حاكميت و قواي سه گانه اعم از وزارتخانهها، سازمانها، مؤسسات و شركتهاي دولتي، مؤسسات و نهادهاي عموميغيردولتي، نهادهاي انقلاب اسلامي نيروهاي مسلح و كليه دستگاههايي كه شمول قوانين و مقررات عمومينسبت به آنها مستلزم ذكر يا تصريح نام است.

ماده 2- امر به معروف و نهي از منكر در اين قانون ناظر به اعمالي است كه در جامعه علني بوده و يا بروز اجتماعي داشته باشد و يا بدون ضرورت تجسس ثابت شود كه مضر به منافع عموميو امنيت ملي ميباشد.

ماده 3- امر به معروف و نهي از منكر در مرحله تذكر لساني، كتبي و ارائه شكايت و گزارش به مراجع ذيصلاح وظيفه همگاني است و در مرحله يدي به حكومت اختصاص دارد.

تبصره: امر به معروف و نهي از منكر بايد متناسب با ترك معروف و يا ارتكاب منكر باشد.

ماده 4- بهعنوان امر به معروف و نهي از منكر نميتوان ديگران را به پذيرش يا ترك عقيدهاي خاص، اكراه يا اجبار وادار كرد.

ماده 5- در اجراء امر به معروف و نهي از منكر نميتوان متعرض حيثيت، جان، مال، مسكن، شغل و حريم خصوصي و حقوق اشخاص گرديد.

ماده 6- هيچ شخص يا گروهي حق ندارد به بهانه امر به معروف
و نهي از منكر به اعمال مجرمانه از قبيل توهين، افتراء، تهديد، جرح، ضرب و قتل مبادرت نمايد.

ماده 7- هر شخصي كه بر خلاف مفاد مواد (5) و (6) اين قانون اقدام نمايد و همچنين نسبت به آمر يا ناهي توهين يا تعرضي را مرتكب شود، حسب مورد به مجازات مربوط در مقررات و قوانين محكوم خواهد شد.

ماده 8- كليه افراد و گروهها و تشكلها صرفاً در چهارچوب مفاد اين قانون ميتوانند امر به معروف و نهي از منكر كنند.

ماده 9- هيچ شخصي حق ندارد مانع اجراء فريضه امر به معروف و نهي از منكر گردد و چنانچه مانع انجام اين حق شود بنا به مورد براي بار اول به پرداخت جريمه از يك ميليون (1.000.000)ريال تا پنج ميليون (5.000.000)ريال و بار دوم پنج ميليون (5.000.000)ريال تا بيست ميليون (20.000.000)ريال و بار سوم به زندان يا تبعيد از محل سكونت به تشخيص دادگاه محكوم ميگردد.

 

فصل دوم- حوزههاي امر به معروف و نهي از منكر

ماده 10- امر به معروف و نهي از منكر از طريق مذكور در ماده (3)
اين قانون از جمله در حوزههاي زير انجام ميپذيرد :

1- شئون و حدود اسلامي

2- عفت عمومي

3- خانواده

4- امنيت اجتماعي

5- گرانفروشي و كم فروشي

6- بهداشت عموميو محيط زيست

7- حقوق شهروندي

8- رباخواري

9- رشوه

10- اموال عمومي

11- روزهخواري در ملاء عام

ماده 11- امر به معروف و نهي از منكر با رعايت مفاد اين قانون به وسيله مردم نسبت به دولت از جمله در موضوعات زير انجام ميپذيرد:

1- فساد اداري

2- مفاسد مالي و اقتصادي

3- نظم و انضباط و شئون اداري

4- رعايت وجدان كاري

5- حفظ بيتالمال

6- تجمل گرايي

7- حقوق و كرامت ارباب رجوع

8- رشوه خواري

ماده 12- مردم از حق دعوت به خير، نصيحت و نقد علني و غير علني در مورد عملكرد دولت برخوردارند، كسي را نميتوان به دليل انجام آن مورد تعقيب قرار داد.

ماده 13- هر فرد يا گروهي ميتواند در صورت احراز ترك معروف يا انجام منكر از طرف دولت در چهارچوب اين قانون امر به معروف و نهي از منكر كند. هيچ فرد، گروه يا مقاميحق ندارد خارج از قانون مانعي در برابر اعمال اين حق ايجاد نمايد و دولت مكلف است به صورت مستند، مستدل، صريح، شفاف و به طور مقتضي در مدت زمان معين و متعارف پاسخگو باشد مگر در موارد ممنوع شده در قانون

ماده 14- امر به معروف و نهي از منكر نسبت به رفتار و اقدامات مقامات، مديران و مستخدمين دولت حين انجام وظيفه و يا به مناسبت آن حق و وظيفه همگاني است.

ماده 15- براي گسترش فرهنگ امر به معروف و نهي از منكر در دستگاههاي موضوع اين قانون، شورايي تشكيل ميگردد. اعضاء اين شورا توسط بالاترين مقام هر دستگاه تعيين و زير نظر وي انجام وظيفه مينمايد.

ماده 16- دستگاههاي موضوع اين قانون موظفند گزارش عملكرد خود را در مورد چگونگي اجراء اين قانون حداقل سالي يكبار به دبيرخانه ارائه نمايند.

ماده 17- دستگاههاي تبليغي و رسانهاي مكلفند جهت فراهم نمودن زمينه اجراء امر به معروف و نهي از منكر سطح آگاهيهاي عمومي را در اين خصوص از طريق آموزش و اطلاع رساني ارتقاء دهد.

ماده 18- دستگاههاي آموزشي كشور مكلفند مطابق آئيننامهاي كه بنا به پيشنهاد دبيرخانه امر به معروف و نهي از منكر به تصويب هيأت دولت ميرسد نسبت به فرهنگ سازي امر به معروف و نهي از منكر در ميان دانشآموزان، دانشجويان، معلمان و اساتيد برنامهريزي اقدام نمايند.

ماده 19- در راستاي بسترسازي اجراء مناسب اين قانون دولت مكلف است در برنامههاي كلان و توسعه كشور و بودجههاي سالانه پيشبينيهاي مناسب و كافي را منظور نمايد.

ماده 20- قوه قضائيه مكلف است در راستاي انجام وظيفه خود در حوزه امر به معروف و نهي از منكر و استيفاء حقوق عمومي نسبت به اهتمام قضات بر اجراء اين قانون، حمايت قضائي از آمران به معروف و ناهيان از منكر و آموزش ضابطين قضائي و افزايش دانش و روزآمدي آنان اقدام نمايد.

ماده 21- دولت موظف است حمايتهاي مادي و معنوي لازم از تشكلهاي غيردولتي كه در خصوص امر به معروف و نهي از منكر فعاليت مينمايند به عمل آورد.

ماده 22- سفارتخانهها و نمايندگان جمهوري اسلاميايران در خارج از كشور و سازمان ميراث فرهنگي گردشگري، جهانگردي و ساير دستگاههاي ذيربط موظفند اتباع خارجي را قبل و حين ورود به كشور نسبت به قوانين و مقررات و رعايت شئون اسلامي - ايراني آگاه و آشنا نمايند.

 

فصل سوم - تشكيلات

ماده 23- به منظور سياستگذاري در زمينه فريضه امر به معروف
و نهي از منكر و گسترش فرهنگ آن در جامعه و ساماندهي امور مربوط به اين فريضه، نظارت بر كليه فعاليتهاي دولتي، غيردولتي و مردميو هماهنگي بين دستگاهها شورايي به نام «شوراي سياستگذاري امر به معروف و نهي از منكر» تشكيل ميگردد.

ماده 24- اعضاء شوراي مذكور عبارتند از :

1- نماينده مقام معظم رهبري به عنوان رئيس شورا

2- يكي از معاونين رئيس جمهور به انتخاب رئيس جمهور

3- يكي از معاونين قوه قضائيه به انتخاب رئيس قوه قضائيه

4- يكي از نمايندگان به انتخاب مجلس شوراي اسلامي

5- وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي

6- رئيس سازمان صدا و سيما

7- يكي از اعضاء شوراي عالي حوزه علميه به انتخاب اين شورا

ماده 25- وظايف شورا عبارتند از :

- تعيين دبير شورا و شرح وظائف آن

الف) تصويب سياستها در زمينه اجراء امر به معروف و نهي از منكر در كشور

ب) تعيين اولويتهاي مظاهر و مصاديق معروف و منكر

ج) نظارت بر حسن اجراء سياستهاي مصوب در جامعه

د) ايجاد هماهنگي براي انجام تبليغ و اطلاع رساني در زمينه امر به معروف و نهي از منكر

هـ) ارائه گزارش سالانه به مقام معظم رهبري

ماده 26- مصوبات شورا با امضاء رئيس شورا براي اجراء به دولت پيشنهاد ميگردد.

ماده 27- تشكيلات فعلي ستاد احياء امر به معروف و نهي از منكر از اين پس صرفاً وظايف دبيرخانه شورا را بر عهده خواهد داشت.

ماده 28- وظايف و اختيارات دبيرخانه عبارت است از :

الف) تدوين سياستهاي امر به معروف و نهي از منكر در كشور و ارائه آن جهت تأييد به شورا

ب) ايجاد زمينهها و ساز و كارهاي قانوني جهت اعمال نظارت فعال و مؤثر

ج) برنامهريزي براي توسعه مشاركت همه جانبه و فراگير مردم، دستگاههاي اداري كشور و رسانهها در ترويج امور خير و معروف و پيشگيري از وقوع منكرات

د) شناخت مظاهر و مصاديق مهم و اولويت دار معروف و منكر و بررسي زمينهها، علل و عوامل رشد و توسعه آن و آثار و پيامدهاي آن در هر زمان و ارائه به شورا

هـ) حمايت همه جانبه از اقدامات قانوني آمران به معروف و ناهيان از منكر

و) تدوين راهبردهاي آموزشي براي سطوح مختلف جامعه و كمك به برنامههاي آموزشي دستگاههاي ذيربط

ز) پژوهش و تحقيق در زمينه امر به معروف و نهي از منكر

ح) كمك به تشكيل جمعيّتها و تشكّلهاي مردمي كه هدف آنها فعاليت
در حوزه امر به معروف و نهي از منكر ميباشد.

ط) نشر و حمايت از آثار، اعم از علمي و فرهنگي در حوزه امر به معروف و نهي از منكر

ي) ارزيابي عملكردها، فعاليتها و اقدامات در حوزه امر به معروف
و نهي از منكر جهت بهبود و ارتقاء كارآمدي و اثربخشي و ارائه گزارش به مراجع قانوني ذيربط

ك) ارائه گزارش سالانه به شورا

ل) جلب و جذب كمكهاي مردمي

تبصره- نحوه حمايت و كمكهاي مالي مذكور در بندهاي فوقالذكر طبق دستورالعمل مصوب شورا صورت خواهد گرفت.