بازگشت به صفحه کامل

هزینه کرد نامزدها در این انتخابات شفاف می شود؟!

شفاف سازی هزینه‌های انتخاباتی کاندیداها ، بحثی است که از اسفند سال گذشته با اظهارات وزیر کشور شروع شد ، ظرف نه ماه دولت لایحه مرتبطی را تهیه و به مجلس ارائه کرد و حالا هم دو ماهی است که این طرح در مجلس بررسی می شود . اما با توجه برگزاری انتخابات تا کمتر از دوماه آینده ، آیا می توان امیدوار بود این هزینه کردهای انتخاباتی نامزدها در همین انتخابات شفاف شوند ؟!

با وجود اینکه  مواضع اکثر نمایندگان مجلس موافق لایحه  شفاف‌سازی هزینه نامزدهای انتخاباتی اعلام می شود اما چند هفته ای است که رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی از تشکیل کمیسیون مشترک برای آغاز بررسی این لایحه خبر می دهد والبته همچنان خبری از تشکیل جلسات این کمیسیون نیست ، به همین بهانه پای گفت و گو با برخی نمایندگان درباره این لایحه نشستیم ، اما پیش از آن داستان سرنوشت این لایحه ؛

 

تعیین تکلیف باندهای ثروت در انتخابات

عبدالرضا رحمانی‌فضلی یکشنبه ششم اردیبهشت امسال که برای ارائه آمار شفاف از ورود پول های کثیف در انتخابات به صحن مجلس احضار شد،‌ چرا که رسانه ها به نقل از او در جمع فرماندهان مبارزه با مواد مخدر نوشته بودند که بخشی از سود قاچاق و درآمدهای ناشی از آن  صرف هزینه های انتخاباتی می شود .

وزیر کشور در مجلس گفت که سخنان من در جمع فرماندهان قرار نبود رسانه ای شود و حرف اصلی من این است که اگر هوشیار نباشیم امکان دارد تا پول های کثیف وارد حوزه سیاسی به ویژه انتخابات شود . اما متاسفانه این موضوع در همان روز از سوی رسانه‌های مختلف ناقص، جهت‌دار و تحریف شده منتشر شد. البته در این جلسه رحمانی‌فضلی از نمایندگان مجلس پرسید که آیا به روند هزینه‌های مربوط به انتخابات در کشور نظارت می‌شود؟ آیا قدرتمندان و سودجویان به دنبال سوءاستفاده نیستند؟...

اما از همان روزي كه وزیر کشور برای اولین بار درباره احتمال ورود پول های آلوده ناشی از مفاسد اقتصادی به عرصه انتخابات هشدار داد، می شد حدس زد که دولت تصمیم دارد برای شفاف سازی منابع مالی نامزدها در هزینه های انتخاباتی  کاری کند . بنابر این لایحه شفاف سازی منابع مالی در انتخابات از فروردين امسال در دستور کار وزارت کشور قرار گرفت، تا اینکه در تاریخ 13 آبان در جلسه هيات دولت تصویب و 25 آبا ن با پیمودن مسیر پاستور تا بهارستان، با درخواست قید دو فوریت به مجلس رسید.

در صورت تصویب این لایحه در مجلس شورای اسلامی، نامزدهای انتخابات ملزم می‏شوند منابع مالی خود را تنها از منابع مجاز اعلام‏شده تامین نمایند و این منابع را صرفاً برای هزینه‏های تعیین‏شده پرداخت نمایند و به همین منظور، علاوه بر افتتاح حساب خاص به‏عنوان تنها محل واریز و برداشت منابع نقدی، باید تمامی منابع و مصارف خود را برای امکان حسابرسی، ثبت نمایند.

 

مخالفت نمایندگان با دو فوریت لایحه

 

هرچند که مواضع اکثر نمایندگان مجلس نشان می‌دهد که نگاه آن‌ها به لایحه دولت برای شفاف‌سازی هزینه نامزدهای انتخاباتی، مثبت است اما بعد ازاينکه لایحه که در روز دوشنبه 2 آذرماه در صحن مجلس رای گیری شد، دو فوریت آن تصویب نشد و این یعنی نمایندگان موافقت نکردند ، بلکه به یک فوریت آن رای دادند تا لایحه به کمیسیون تخصصی فرستاده شود و بعد از انجام کارشناسی های بیشتر فوری و با  اولویت به صحن مجلس بیاید و کلیات و جزئیاتش همزمان بررسی شود .

وقتی قید دوفوریت برای یک طرح یا لایحه تصویب می شوند ، کلیات و جزئیات آن حداکثر ظرف 48 ساعت باید در صحن مجلس به رای گذاشته شود و در این صورت زمانی زیادی برای بررسی های کارشناسی باقی نمی ماند ، اما تصویب یک فوریت نیز هرچند فرصت کارشناسی بیشتر را در  اختیار قرار می دهد اما معلوم نیست زمان این کارشناسی مورد نیاز دقیقا چقدر است و بنابه سرعت عمل کمیسیون تخصصی ممکن است از یک هفته تا بیش از چند سال به طول بیانجامد .

 

 

بررسی لایحه در کمیسیون مشترک

 

بعد از تصویب یک فوریت لایحه در صحن مجلس ، هیات رئیسه طی نامه ای اعلام کرد که این لایحه باید در کمیسیون مشترکی متشکل از اعضای کمیسیون های قضایی و حقوقی و شوراها و امور داخلی و نیز امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بررسی شود . هر سه کمیسیون با برگزاری انتخابات ، اعضای مورد نظر برای حضور در کمیسیون مشترک را معرفی کردند. (از کمیسیون‌ 6 نماینده برای شرکت در کمیسیون مشترک انتخاب شدند )

 اما با وجود انتخاب اعضا تاکنون کمیسیون مشترک رسیدگی به لایحه شفاف سازی هزینه های انتخاباتی تشکیل جلسه نداده است و وقتی از احمد خجسته ، رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی به عنوان کمیسیون تخصصی لایحه مذکور پرس و جو کردیم پاسخ داد ، آغاز به کار کمیسیون مشترک باید با نامه هیات رئیسه  باشد که تاکنون نامه ای دریافت نکرده ایم .

 

عدم دقت دولت در تهیه لایحه

 

علت مخالفت نمایندگان با خیلی فوری بررسی شدن این لایحه دقیق نبودن آن و نیازش به کار کارشناسی بیشتر بود . در همین خصوص محمدابراهیم رضایی نایب رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی معتقد است: دو فوریت اين لايحه به این دلیل رای نیاورد که دولت شتابزده آن را تهیه کرده بود.

وی افزود : لایحه شفاف‌سازی به صورت مطلوبی نحوه هزینه کرد اعتبارات نامزدهای انتخاباتی را مشخص و رصد می‌کند‌، اما میزان و نحوه دریافت این اعتبارات و شرایط حامیان مالی درست دیده نشده است.

نماینده مردم خمین در مجلس با بیان اینکه در شرایط کنونی، شفاف‌سازی منابع مالی انتخابات بسیار حائز اهمیت است، افزود‌: این لایحه جزء مهم‌ترین اقدامات دولت یازدهم محسوب می‌شود، زیرا با تعیین تکلیف این موضوع، می توان از بروز بسیاری از مفاسد و انحراف موجود جلوگیری کرد.

این نماینده مردم در مجلس نهم، درباره میزان مجاز نامزدهای انتخاباتی برای هزینه‌کرد اعتبارات در عرصه انتخابات، اظهار داشت: در این رابطه کف و سقفی دیده نشده و نامزدها به میزان منابع مالی خود می‌توانند هزینه کنند، البته این موضوع ابهامات و نواقصی دارد، زیرا در صورت نبود سقف اعتباری نامزد مربوطه از هر شخص یا گروهی می‌تواند پول دریافت کند و در این زمان مسئله وام‌دار شدن نامزد انتخاباتی به آن‌ها مطرح می شود.

رضایی خاطرنشان کرد: بر اساس لایحه شفاف‌سازی منابع مالی انتخابات، تأمین مالی نامزدهای انتخاباتی از مراجع داخلی مشکلی ندارد و تنها استفاده از منابع اعتباری خارج از کشور غیر قانونی است.

 

بازی با حیثیت مجلس برای اهداف انتخاباتی صحیح نیست

 

حمید رسایی دیگر نماینده مجلس نیز طی تذکر آیین‌نامه‌ای، در جلسه علنی 1 آذرماه 94 عنوان داشت: دولت لایحه‌ای مربوط به شفافیت منابع مالی و هزینه‌های انتخابات را در تاریخ 24 آبان‌ماه تقدیم مجلس کرده است، ولی روی این لایحه تاریخ 19 آبان‌ماه درج شده است، این در صورتی که این لایحه روز 24 آبان توزیع نشد و روز بعد به دست ما رسید .

نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: امروز من و بسیاری از نمایندگان از شفافیت هزینه‌های انتخاباتی استقبال می‌کنیم،‌ ولی اینطور با حیثیت مجلس بازی کردن با اهداف سیاسی و انتخاباتی درست نیست.

این نماینده تصریح کرد: برداشت شده است که مثلا ما می‌ترسیم، ولی خیر، خیلی هم خوب است، ولی این سازوکار دارد و باید از حیثیت مجلس دفاع شود. آقای دکتر لاریجانی نباید تلقی شود که مجلس این را نمی‌خواهد.

رئیس مجلس نیز در پاسخ اظهار داشت: این لایحه در وقت معین داده شده و تاخیر و تعللی در کار نبوده است و مطابق ضوابط در نوبت قرار دارد .

 

شفاف سازی هزینه های انتخاباتی، راهی برای جلوگیری از فساد سیستمی

 

فاطمه آلیا از دیگر نمایندگان تهران در مجلس نیز با توجه به بررسی لایحه شفاف سازی منابع مالی و هزینه های انتخاباتی در مجلس اظهار داشت: بحث شفاف سازی منابع مالی انتخاباتی مبحث مهمی است و نمایندگان هم از این طرح استقبال کردند. ممکن است این لایحه برای یک عده تهدید باشد ولی قطعا برای سلامت انتخابات یک فرصت است.

نماینده مردم تهران در مجلس تصریح کرد: این لایحه مربوط به تمامی انتخابات شامل ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهرها می شود.

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی یادآور شد: طبیعی است که هر انتخاباتی نیاز به تبلیغات و به تبع آن هزینه های انتخاباتی دارد ولی این نکته که چگونه هزینه مورد نیاز تبلیغات تأمین می شود بسیار مهم است. معمولا افراد سودجو و فرصت طلب در ظاهر دوستانه خود را به افرادی که در معرض انتخابات هستند نزدیک می کنند و فرد کاندید شده  را وام دار خود می کنند. بنابراین شفاف سازی هزینه های انتخاباتی می تواند از فساد سیستمی در این زمینه  پیشگیری کند.

وی با اشاره به کندی حرکت این لایحه در مجلس شورای اسلامی گفت: بعید می دانم این لایحه برای انتخابات 7 اسفند به عنوان قانون جایگاه خودش را پیدا کند زیرا بیشتر از یکماه به انتخابات نمانده است و با توجه به لایحه بودجه و برنامه ششم فرصتی برای بررسی این لایحه تا قبل از انتخابات نیست. اگر چه در راستای لایحه شفاف سازی هزینه های انتخاباتی ممکن است بعد از انتخابات برای بررسی اعتبارنامه های نمایندگان جدید در شروع مجلس این لایحه به صورت قانون مورد استفاده قرار گیرد.

 

استفاده از پول های کثیف باید در همه ساختارهای حاکمیتی تقبیح شود

 

علیرضا خسروی از دیگر نمایندگان مجلس که از مخالفان لایحه شفاف سازی منابع مالی انتخابات می باشد ضمن اشاره به بررسی یک فوریت این لایحه اظهار داشت: به نظر می رسد این لایحه بیشتر تبلیغاتی است و احتمال اینکه این لایحه به انتخابات دوره دهم مجلس شورای اسلامی برسد بسیار ضعیف است.

نماینده مردم سمنان و مهدیشهر مطرح کرد: پولهای کثیف فقط برای انتخابات باید بررسی شود؟ سوالی که باید بپرسیم این است که پولی که از قاچاق و واردات غیر مجاز بدست می آید فقط در صورتی که در انتخابات مصرف شود پول کثیف است و اگر با همین پول کثیف بیمارستان ساخته شود یا در خیریه ای مورد استفاده قرار گیرد پول پاک و طاهر می شود؟

وی معتقد است: استفاده از پول های کثیف و شبهه دار نه تنها در مسئله انتخابات بلکه در همه ساختارهای حکومتی و حاکمیتی مورد تقبیح است و دولت باید لایحه ای تنظیم کندکه مانع ورود پول های کثیف در ساختار حکومت و زندگی مردم شود و علت مخالفت عده ای از نمایندگان با این لایحه نگاه تک بعدی به مسئله انتخابات و پول های کثیف می باشد. نمایندگان خواستار برخورد دولت و خصوصا وزیر کشور با مسئله پولهای کثیف به طور عام می باشند.

 

نامزدها باید بگویند پول تبلیغات را از کجا آورده اند

 

در همین خصوص نائب رئیس اول کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس می گوید: هر کسی صرف اینکه ثروت و قدرت دارد نمی تواند در انتخابات اقدامات خارج از عرف و قانون انجام دهد.

 

محمدجواد کولیوند در پاسخ به این سئوال که لایحه شفاف سازی منابع مالی نامزدها در انتخابات که از سوی دولت به مجلس فرستاده شده، همان طرحی نبود که نمایندگان در غالب اصلاح قانون انتخابات پیگری می کردند، گفت: بله. یک بند از آن طرح همین مسئله بود ولی دولت لایحه آورده است که منابع مالی ای که نمایندگان در انتخابات استفاده می کنند، شفاف نمایند.

 

وی تاکید می کند: طبیعی است که اگر شفاف سازی اتفاق بیفتد می تواند هم افکار عمومی را آرام  کرده و هم فرهنگ سازی کند که هر کس ثروت و قدرت دارد نمی تواند اقدامات خارج از عرف و قانون انجام دهد و ذهنیت های تبلیغاتی جامعه را به سمت خود ببرد.

 

نماینده مردم کرج در خانه ملت افزود: شفاف سازی منابع مالی، منطقی  است و هر کسی به انتخابات ورود پیدا می کند، باید بگوید از کجا منابع خود را تامین کرده و چقدر هزینه کرده است.