هيات رئيسه

الف- هيأت رئيسه سنى

مسن‏ ترين فرد از نمايندگان حاضر بعنوان رئيس سنى و فرد بعدى بعنوان نائب رئيس و دونفر از جوانترين نمايندگان حاضر به سمت دبير معين مى‏شوند و در جايگاه هيأت رئيسه قرار مى‏گيرند. درصورت تساوى سن، هيأت رئيسه سنى با قيد قرعه از بين مسن‏ترين و جوانترين نمايندگان حاضر تعيين خواهد شد. اعلام هيأت رئيسه سنى با معاونت قوانين مجلس است.

وظايف هيأت رئيسه سنى، اداره جلسه افتتاحيه، انجام مراسم تحليف، قرعهكشي اسامي نمايندگان براي عضويت در شعب و توزيع اعتبارنامهها بين شعب و اجراى انتخابات هيأت رئيسه موقت است.

ب - هيأت رئيسه موقت

انتخاب هيأت رئيسه موقت در دومين جلسه علنى مجلس انجام خواهد شد. تركيب و طرز انتخاب آن مانند هيأت رئيسه دائم است، به جز اينكه اكثريت نسبى در انتخاب رئيس كافى خواهد بود. هيأترئيسه موقت بلافاصله پساز انتخاب، با متن سوگندنامه هيأت رئيسه دائم مراسم تحليف را بهجاى خواهد آورد. وظايف هيأت رئيسه موقت اداره جلسات مجلس تا زمان تأييد اعتبارنامه دوسوم نمايندگان و اجراى انتخابات هيأت رئيسه دائم و تمشيت امور ادارى مجلس است.

ج - هيأت رئيسه دائم

 پس از قرائت گزارش كليه شعب پانزدهگانه و تصويب اعتبارنامه حداقل دوسوم مجموع نمايندگان، هيأت رئيسه موقت اقدام به انتخاب هيأت رئيسه دائم مى‏كند، اعضاى هيأت رئيسه دائم براى يكسال انتخاب مى‏شوند. مبناى تجديد انتخابات سالانه، سالروز انتخابات هيأت رئيسه قبلى بوده و درصورتىكه با تعطيلات مصادف گردد در جلسه قبل از آن انجام مى‏گردد و مسؤوليت هيأت رئيسه جديد از سالروز انتخابات قبل تفويض خواهد گرديد. هيأترئيسه دائم مركب از رئيس، دو نائبرئيس، ششدبير و سه ناظر مى‏باشد.

انتخاب رئيس در نوبت اول با اكثريت مطلق آراء نمايندگان صاحب رأى است و انتخاب نواب رئيس، دبيران و ناظران هر كدام جداگانه و با اكثريت نسبى و رأى مخفى و با ورقه خواهد بود. در صورتىكه در انتخاب رئيس در نوبت اول اكثريت مطلق حاصل نشود، در نوبت دوم اكثريت نسبى كافى خواهد بود.

تبصره 1- چنانچه آراء براى رئيس، نواب رئيس، دبيران و ناظران با يكديگر برابر باشد، حسب مورد به قيد قرعه تعيين مى‏شوند.

تبصره 2- در صورتى به فرد غائب در جلسه مى‏توان رأى داد كه قبل از تشكيل جلسه مربوط به انتخاب هيأت رئيسه، كتباً نامزدى خود را به معاونت قوانين مجلس اعلام كرده باشد.

قبل از أخذ رأى براى هيأت رئيسه، اسامى داوطلبان به ترتيب وصول به هيأت رئيسه بدون بحث در جلسه علنى اعلام خواهد شد. اعضاي هيأت رئيسه دائم، پس از انتخاب، در حضور نمايندگان با قرائت متن زير سوگند ياد ميكنند و موظف به رعايت دقيق مفاد آن مى‏باشند.

 بسم الله الرحمن الرحيم «من به عنوان عضو هيأت رئيسه مجلس شوراى اسلامى در برابر قرآن مجيد به خداوند قادر متعال سوگند ياد مى‏كنم كه حداكثر توان خود را براى اجراي آيين‏نامه داخلى مجلس شوراى اسلامى با مراعات بىطرفى كامل در انجام وظايف بهكار گيرم و از هرگونه اقدام مخالف آيين‏نامه اجتناب نمايم.»

نواب رئيس به ترتيب تعداد آراء بعنوان نائب رئيس اول و نائب رئيس دوم و درصورت تساوى آراء با قيد قرعه انتخاب مى‏شوند و در غياب رئيس مجلس به ترتيب، وظايف و اختيارات او را برعهده خواهند داشت.

تبصره- رئيس مجلس مى‏تواند حتى هنگام حضور خود، اداره جلسه رسمى را به ترتيب بعهده نواب رئيس بگذارد.

اگر رئيس مجلس پيش از انقضاى مدت از رياست استعفاء دهد يا فوت شود نواب رئيس به ترتيب تقدم، جلسه را منعقد مى‏سازند و متن استعفاءنامه را قرائت يا فوت را اعلام مى‏دارند. درمورد فوت به احترام متوفى جلسه ختم مى‏شود و در هر صورت در جلسه بعد نائب رئيس جلسه را تشكيل مى‏دهد و رئيس جديد طبق آيين‏نامه داخلى مجلس انتخاب مى‏شود.

در مورد استعفاء بعد از اعلام و قرائت متن استعفاءنامه در مجلس و استماع توضيحات رئيس مستعفى و مذاكراتى كه نمايندگان لازم بدانند، چنانچه استعفاء پس گرفته نشود، انتخاب رئيس جديد در جلسه بعد بهعمل مى‏آيد، حداكثر توضيحات رئيس، سي دقيقه و سه نفر نماينده هركدام ده دقيقه است.

تبصره 1- در مورد فوت يا استعفاء ساير اعضاى هيأت رئيسه نيز بايد بدون تشريفات در جلسه بعد انتخاب فرد يا افراد جديد به عمل آيد.

تبصره 2- انتخاب رئيس و هريك از اعضاى هيأت رئيسه جديد براى مدت باقيمانده از يكسال خواهد بود.

هيچيك از اعضاي هيأت رئيسه مجلس نمى‏تواند به عضويت كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس انتخاب شود و در صورتى كه هريك از اعضاي اين كميسيون به عضويت هيأت رئيسه انتخاب گردند از كميسيون مستعفى شناخته شده و مطابق مراتب منظور در اين آيين‏نامه نسبت به تعيين كميسيون جديد اقدام خواهند نمود و همچنين نمى‏توانند به عنوان رئيس يا سخنگوي كميسيون‏هاى مجلس انتخاب گردند و درصورتىكه رئيس يا سخنگوي كميسيون‏ها به عضويت هيأت رئيسه انتخاب گردند از سمت خود در كميسيون مستعفى شناخته مى‏شوند.

هيات رئيسه مجلس شوراي اسلامي دوره نهم - سال اول

رئيس: علی لاریجانی نماینده قم نايب رئيس اول: سيدمحمدحسن ابوترابي فرد نماينده تهران نايب رئيس دوم: محمدرضا باهنر نماینده تهران

ناظران: محمد آشوری تازیانی نماینده هرمزگان، سيدشريف حسيني نماينده خوزستان و عبدالرضا مصري نماينده كرمانشاه.

دبيران:حسين سبحاني نيا نماينده خراسان رضوي، محمدحسين فرهنگي نماينده آذربايجان شرقي، محمد دهقاني نماينده خراسان رضوي،شاهين محمدصادقي نماينده فارس، عليرضا منادي سفيدان نماينده آذربايجان شرقي و جواد جهانگيرزاده نماينده آذربايجان غربي.

هيات رئيسه مجلس شوراي اسلامي دوره نهم - سال دوم

رئيس: علی لاریجانی نماینده قم نايب رئيس اول: سيدمحمدحسن ابوترابي فرد نماينده تهران نايب رئيس دوم: محمدرضا باهنر نماینده تهران

ناظران: محمد آشوری تازیانی نماینده هرمزگان، سيدشريف حسيني نماينده خوزستان و عبدالرضا مصري نماينده كرمانشاه.

دبيران:حسين سبحاني نيا نماينده خراسان رضوي، محمدحسين فرهنگي نماينده آذربايجان شرقي، محمد دهقاني نماينده خراسان رضوي،شاهين محمدصادقي نماينده فارس، عليرضا منادي سفيدان نماينده آذربايجان شرقي و ضرغام صادقي نماينده فارس.

هيات رئيسه مجلس شوراي اسلامي دوره نهم - سال سوم

رئيس: علی لاریجانی نماینده قم نايب رئيس اول: سيدمحمدحسن ابوترابي فرد نماينده تهران نايب رئيس دوم: محمدرضا باهنر نماینده تهران

ناظران: محمد آشوری تازیانی نماینده هرمزگان، سيدشريف حسيني نماينده خوزستان و بهروز نعمتي نماينده همدان.

دبيران:حسين سبحاني نيا نماينده خراسان رضوي، محمدحسين فرهنگي نماينده آذربايجان شرقي، محمد دهقاني نماينده خراسان رضوي،مهرداد بذرپاش نماينده تهران، عليرضا منادي سفيدان نماينده آذربايجان شرقي و ضرغام صادقي نماينده فارس.

هيات رئيسه مجلس شوراي اسلامي دوره نهم - سال چهارم

رئيس: علی لاریجانی نماینده قم نايب رئيس اول: سيدمحمدحسن ابوترابي فرد نماينده تهران نايب رئيس دوم: محمدرضا باهنر نماینده تهران

ناظران: محمد آشوری تازیانی نماینده هرمزگان، سيدشريف حسيني نماينده خوزستان و عبدالرضا مصري نماينده كرمانشاه..

دبيران: سیداحمدرضا دستغیب نماينده فارس، محمدحسين فرهنگي نماينده آذربايجان شرقي، محمد دهقاني نماينده خراسان رضوي، مهرداد بذرپاش نماينده تهران، عليرضا منادي سفيدان نماينده آذربايجان شرقي و ضرغام صادقي نماينده فارس.

وظايف و اختيارات رئيس مجلس عبارتند از:

اداره جلسات مجلس به ‏شرح مواد اين آيين‏نامه، اداره كليه امور ادارى، مالى، استخدامى و سازمانى مجلس، امضاى كليه احكام استخدامى براساس آيين‏نامه استخدامى كاركنان مجلس و ساير قوانين و مقررات، امضاى كليه نامه ‏هاى مربوط به امور قانونگذارى و پارلمانى مجلس، حضور در نهادهاى قانونى كه رئيس مجلس عضو آنها است، ارائه گزارش كامل از تصميمات و اقدامات هيأت رئيسه در رابطه با مسائل مختلف مربوط به مجلس و واحدهاى تابعه آن هر سه ماه يك‌ بار به نمايندگان، ساير موارد مذكور در قانون اساسى و ديگر مقررات

 وظايف دبيران عبارتند از:

مراقبت در ضبط و تحرير صورت مذاكرات و چاپ و توزيع آنها، قرائت طرحها و لوايح، پيشنهادها، نوشته‏ها و مطالبى كه بايد به اطلاع مجلس برسد، تنظيم پيشنهادهاى واصله از طرف نمايندگان به ترتيب وصول با قيد شماره، ترتيب اجازاتى كه نمايندگان در جلسه براى نطق مى‏خواهند، با رعايت حق تقدم و قيد شماره ترتيب

وظايف و اختيارات هيأت رئيسه عبارتند از:

نظارت بر كليه امور ادارى، مالى، استخدامى و سازمانى مجلس، تصويب بودجه پيشنهادى سالانه مجلس و ارجاع آن به كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس جهت طى مراحل قانونى، تصويب حقوق مالى نمايندگان طبق اين آيين‏نامه، انتظام و حفظ انضباط جلسات مجلس، نظارت بر انجام امور مربوط به گزارشها و چاپ و توزيع آنها، تهيه و تنظيم برنامه هفتگى مجلس، مسؤوليت و نظارت بر رعايت اوقات و مهلتهاى قانونى مذكور در اين آيين‏نامه، تصميمگيري در خصوص دعوت از اشخاص حقيقي و حقوقي و موافقت با حضور اشخاص متقاضي جهت شركت و يا اظهارنظر در مجلس، اعلام مراتب رد اعتبارنامه يا استعفاى نمايندگان به وزارت كشور، بررسى و حل و فصل مسائل و مشكلات كميسيون‏ها و شعب و اتخاذ تصميم در موارد اختلافي يا عدم رعايت آييننامه، حفظ شأن و منزلت و اقتدار مجلس و دفاع از حقوق و جايگاه قانونى نمايندگان، تصويب سازوكار لازم جهت بهبود روشهاي نظارتي و ساماندهي امور ناظران منتخب مجلس و كميسيونها درمجامع و شوراها و دريافت گزارش آنان،

تبصره: جلسات هيأت رئيسه با حضور حداقل دوسوم اعضاء كه رئيس يا يكى از نواب رئيس جزء آنان باشد رسميت مى‏يابد و مصوبات آن با رأى اكثريت مطلق عده حاضر معتبر خواهد بود.

مسؤوليت مشترك هيأت رئيسه در برابر مجلس

رئيس مجلس و ساير اعضاى هيأت رئيسه در مورد انجام وظايف محوله در اين آيين‏نامه در برابر مجلس مسؤوليت مشترك دارند.

هرگاه نمايندگان به كيفيت اداره جلسات يا ساير امور مجلس و نحوه ايفاى وظايف رئيس يا ساير اعضاى هيأت رئيسه معترض باشند، مى‏توانند طى تقاضاى كتبى با امضاى حداقل بيست و پنج نفر و يا به‏ درخواست كميسيون تدوين آيين‏نامه داخلى مجلس، تشكيل هيأت رسيدگى به اعتراضات، مركب از رؤساى كميسيون‏هاى تخصصى و اعضاي كميسيون تدوين آيين‏نامه داخلى مجلس را درخواست نمايند. كميسيون تدوين آييننامه داخلي مكلف است ظرف سه روز نسبت به تشكيل هيأت رسيدگى به اعتراضات، اقدام نمايد. هيأت اخير مكلف است ظرف ده روز با حضور سه نفر از منتخبين معترضين، به موضوع رسيدگى نمايد. درصورتى كه اكثريت اعضاي هيأت رأى بر عدم صلاحيت فرد مورد اعتراض دادند عضويت وى در هيأت رئيسه تعليق مى‏گردد. گزارش هيأت در اين باره در جلسه غيرعلنى مورد بررسى قرار مى‏گيرد و در اولين جلسه علنى مجلس بدون بحث به رأى‏گيرى گذاشته مى‏شود. درصورت رد عدم صلاحيت، عضو مزبور به كار خود ادامه خواهد داد و درغير اينصورت از سمت خود مستعفى شناخته مى‏شود و حق شركت در انتخابات مجدد آن دوره را ندارد.

تبصره 1- هيأت رسيدگى كننده به اعتراض، در ابتداى نخستين جلسه خود هيأت رئيسه‏اى را وفق مقررات مربوط به انتخاب هيأت رئيسه كميسيون‏ها، انتخاب مى‏نمايند. جلسات هيأت باحضور سه چهارم اعضاء رسميت مى‏يابد و مناط اعتبار تصميمات آن، رأى اكثريت مطلق حاضران مى‏باشد.

تبصره 2- نمايندگان معترض و اعضاي مورد اعتراض هيأت رئيسه مجلس، حق رأى در جلسه هيأت رسيدگىكننده به اعتراضات را ندارند.

تبصره 3- رسيدگى فوق مانع از انجام وظايف قانونى كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسى نسبت به طرز كار مجلس نخواهد بود و نمايندگان مى‏توانند از آن طريق نيز نسبت به عملكرد هيأت رئيسه نظارت و پيگيرى نمايند.

تبصره 4- نحوه رسيدگي به اعتراض درمورد ايفاي وظايف رئيس كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسي و نيز رئيس و دادستان ديوان محاسبات و همچنين ساير نمايندگان مجلس كه با رأي مجلس انتخاب ميشوند ولي در اين آييننامه براي رسيدگي به اعتراض در مورد ايفاي وظايف آنان روشي مشخص نشده است طبق اين ماده است.

تبصره 5- چنانچه ده نفر از نمايندگان به عملكرد هريك از نمايندگان منتخب مجلس در هيأتها، مجامع و شوراهاي غير استاني و غير شهرستاني معترض باشند، طبق اين ماده به عملكرد آنان رسيدگي ميشود.