Skip to Content

گزارشی از اصلاح قانون انتخابات در هفته ای که همه سرگرم رسیدگی به طرح برجام در صحن علنی مجلس بودند

در هفته‌ای که همه سرگرم رسیدگی به طرح برجام در صحن علنی مجلس بودند، اکثریت نمایندگان مجلس رأی به اصلاح موادی از قانون انتخابات دادند.

گزارشی از اصلاح قانون انتخابات در هفته ای که همه سرگرم رسیدگی به طرح برجام در صحن علنی مجلس بودند

در هفته‌ای که همه سرگرم هیجانات رسیدگی به طرح برجام در صحن علنی مجلس بودند، اکثریت نمایندگان مجلس رأی به اصلاح موادی از قانون انتخابات دادند. آن‌ها در آخرین اقدام کاهش حداقل آرای لازم برای ورود به مجلس در دور اول انتخابات را به تصویب رساندند که با مصوبه اخیر مجلس در مرحله اول انتخابات، نامزدانی که بیشترین آراء و حداقل بیست درصد رأی‌دهندگان را کسب کنند می‌توانند برکرسی مجلس تکیه زنند.

این طرح در حالی به تصویب نمایندگان رسید که ۲۵ نماینده مجلس خواستار مسکوت ماندن طرح «اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس  شورای اسلامی» بودند، اما با رأی مخالف اکثریت نمایندگان به این درخواست، این طرح مهم و تأثیرگذار در انتخابات پیش روی مجلس، موردبحث و بررسی قرار گرفت و چند ماده از این طرح تصویب شد.

نمایندگان مجلس که چندی دیگر باید خود را برای حضور در رقابت‌های انتخاباتی دهمین دوره مجلس آماده کنند در بررسی این طرح مصوب کردند که ازاین‌پس «در انتخابات مجلس شورای اسلامی فرد منتخب در مرحله اول انتخابات باید دست‌کم ۲۰ درصد آرا را کسب کند.» پیش‌ازاین حداقل آراء برای ورود به مجلس ۲۵ درصد بود.

همچنین در اصلاح ماده ۳ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، نمایندگان تصویب کردند که «اگر در مرحله اول انتخابات یک یا چند نفر از نامزدها یک‌پنجم آرا را کسب نکردند انتخابات دومرحله‌ای شود و از بین نامزدهایی که یک‌پنجم آرا را به دست نیاوردند به تعداد دو برابر نمایندگان موردنیاز از میان کسانی که بیشترین آرا را در مرحله اول داشتند در مرحله دوم شرکت کنند.» در ادامه این مصوبه آمده است که «درصورتی‌که تعداد نامزدهای باقیمانده کمتر از دو برابر موردنیاز باشد تمامی آن‌ها در مرحله دوم انتخابات شرکت خواهند کرد.»

همچنین به‌موجب تبصره یک ماده ۳ طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات «اگر تعداد نامزدهای باقیمانده مساوی یا کمتر از نمایندگان موردنیاز باشد انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزدی که حداقل یک‌پنجم آرا را کسب کرده باشد به مجلس راه خواهد یافت.»

تبصره دو این ماده نیز می‌گوید «هیچ‌یک از داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی نمی‌توانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد کنند در غیر این صورت نامزدی آن‌ها به‌کلی باطل می‌شود و از شرکت در انتخابات آن دوره محروم می‌شوند.»

و سرانجام در تبصره سه این طرح، «وزارت کشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف مدت یک ماه پس از اعلام نتیجه مرحله اول و تائید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان تعیین و اعلام خواهد کرد.»

نمایندگان مجلس نهم در ادامه وزارت کشور را موظف کردند که «ظرف مدت ۶ ماه از زمان تصویب این قانون نسبت به مدرن‌سازی شیوه‌های اخذ رأی و شمارش آرا به‌منظور دقت، سلامت و نظارت بهتر بر اصل شمارش و اعلام نتایج و همین‌طور استانداردسازی صندوق‌های اخذ رأی در حدود اعتبارات مصوب پس از تائید شورای نگهبان اقدام کند.»

نمایندگان همچنین مصوب کردند «در انتخابات الکترونیکی با تائید شورای نگهبان از امضای الکترونیکی مجریان و ناظران استفاده شود و در صورت برگزاری همزمان چند انتخابات در هر شعبه اخذ رأی از یک دستگاه به‌طور مشترک برای تمامی انتخابات در اخذ رأی و شمارش آرا استفاده شود.»

به‌موجب این مصوبه در انتخابات الکترونیکی ملاک اخذ رأی از رأی‌دهندگان، احراز عدم ثبت رأی در سامانه انتخاباتی پیش از مراجعه فرد به حوزه انتخابیه است و در این خصوص عدم درج مهر در شناسنامه ملاک نیست.

اما اصلاح قانون انتخابات مجلس، حاشیه‌هایی نیز به همراه داشت.

حمید رسایی، هنگام ارائه نطق خود، خطاب به ابوترابی‌فرد که اداره جلسه را بر عهده داشت گفت: «ما از شما تشکر می‌کنیم که اخلاق‌گرا هستید و برای عبور نمایندگان از پیشنهادات‌شان درباره طرح‌ها از آنان اجازه می‌گیرید. چراکه دیروز مهم‌ترین طرح سیاست خارجی کشور را در عرض ۱۵ دقیقه تصویب کردند و به پیشنهاد نمایندگان توجه نکردند.» وی همچنین در اظهاراتی کنایه‌آمیز در دفاع از حذف شرط بینایی برای نامزدهای انتخابات مجلس گفت: «اتفاقاً کسی که بینایی ندارد خیلی از مسائل ازجمله قانون‌شکنی رئیس جلسه علنی را نمی‌بیند.»

اما دو پیشنهاد اصلاحی برای ماده ۵ قانون انتخابات مجلس که خواستار «حذف شرط برخورداری از نعمت بینایی و  داشتن حداکثر ۷۵ سال تمام برای کاندیداهای انتخابات مجلس» بود با مخالفت نمایندگان روبرو شد.